TARAKLI AJANS �nternet Gazetesi - Tarakl� Haberleri - G�ncel - Politika - Siyaset - Spor - Ekonomi - Ya�am - E�itim - K�lt�r - Sa�l�k - Forum - Blog

Vahyin Aydınlığında

Fahrettin YILDIZ

Helal Kazanç ve Önemi

 
A
A
A
A
A
A
A
Helal Kazanç ve Önemi

“Ey insanlar!Yeryüzünde meşru ve iyi ne varsa ondan nasibinizi alın.”(Bakara 2/168)

İnsanların yeteneklerine göre çalışıp kazanmaları, kazandıklarından da belli ölçüde harcama yapmaları hem tabii bir ihtiyaç hem de meşru bir haktır. Ancak toplumda gerekli iş bölümünü ve birliği sağlayacak, hayatın haksızlık ve suiistimallerinden uzak olarak düzen ve güven içinde işlemesine katkıda bulunacak bazı temel ölçü ve ilkelere de ihtiyaç vardır.

İşte Allah fert ve toplumların düzen ve güven içinde yaşayabilmelerini sağlamak amacıyla helal (meşru) ve haram (gayr_i meşru) konusunda bir takım açık hükümler koymuş; bunları çeşitli dönemlerde gönderdiği peygamberler aracılığıyla insanlara duyurmuş, bu hükümlerin nitelik ve kapsamları, İslam’la son şeklini almıştır.

İslam, fert ve toplum hayatını belli değer yargılarıyla yönlendirirken, ne çok katı ve yasakçı ne de her şeyi tamamen serbest gösterecek şekilde ibahacı bir yaklaşım sergilemiş aksine orta bir yol izlemiştir. Öyleyse insanın bu yolda ilerlemesi gerekir. Ama onun kulluk sınavında başarılı olabilmesi öncelikle helal ve haramları iyi tanıyıp bu ölçüleri aşmamasına bağlıdır.

Helal ve Haram Kavramları

Sözlükte mubah, caiz ve serbest olmak gibi anlamlara gelen helal kelimesi, “yapılması dinen serbest olan şeyleri” ifade eder. Bu yüzden “yenilmesi, içilmesi dinen yasaklanmayan şeylere ve dinin yapılmasını serbest bıraktığı fiillere” helal denir. Allah’ın yarattığı nimetlerin tamamına yakını temiz ve helaldir. Eğer haram olduğuna dair bir delil yoksa eşyada asıl olan ibahedir. Çünkü Kuran, yeryüzünde her şeyin insanın emrine verildiğini helal ve mubah olmanın asıl, haramlığın ise istisna olduğunu bildirir. Bu durum, İslam’da helal dairesinin hayli geniş, haram dairesinin ise oldukça dar tutulduğunu gösterir. Ahlaka uygun olmak şartıyla helal nimetlerden istenildiği kadarına olunabilir. Bu nimetler, israfa gidilmedikçe ve ihtiyaç sahipleri onlardan yararlandıkları sürece helal niteliğini sürdürür.

Haram kelimesi ise sözlükte, yasaklanan, meşru ve serbest olmayan şey anlamına gelir. “Allah’ın kesin bir ifadeyle yasakladığı şeylere ve fiillere “ haram denir. Arapçada çok zengin bir kullanım alanına sahip olan haram kavramı dinde, temel ve evrensel ahlak kurallarına aykırı olan, kişilere zarar veren ve insan olma onurunu zedeleyen bütün davranışları belirtmek için kullanılır.

İslam dininde kesin olarak yasaklanmış ve ya serbest bırakılmış fiiller, bizzat Allah tarafından belirlenmiş, Kuran’da da bu belirleme yetkisinin sadece O’na tahsis edildiği bildirilmiştir. Bunun için haramı ve helâlı belirleme yetkisi, yalnızca Allah’a aittir. Bu durumda helalleri helal, haramları da haram kabul etmek, aynı zamanda bir iman meselesi olmaktadır. Bu yüzden kesin şekilde bilinen helalleri haram veya haramları helal saymak, İslam akaidinde imanı ortadan kaldırıcı bir hareket olarak kabul edilmiştir. İslam akaidinde imanı ortadan kaldırıcı bir hareket olarak kabul edilmiştir. Öyleyse haramlığı ve helalliği kesin delil ile sabit olan şeylere inanmak, helal olan nimetlerden meşru şekilde yararlanmak, yasaklanan şeylerden de kaçınmak gerekir.

Bir şeyin ve ya fiilin haram kılınışının asıl sebebi, onun “canı, malı, aklı, ırzı ve dini koruma” şeklinde formüle edilen temel amaçlara açıkça zarar vermesi; ferdin ve toplumun varlığını koruyabilmesi için zaruri olan esaslara da aykırı düşmesidir.

Demek ki helaller ve haramlar, bir dini diğerinden ayıran temel ilkelerdir. Ayrıca bunlar, kulluk sınavı anlamına da gelmektedir. İslam’da yapılan işler, niyetlere göre değerlendirilir. Ama iyi niyet, haramı meşru kılmaz. Çünkü gayeler gibi vasıtalarında meşru olması gerekir. Bunun için İslam’da meşru yollardan helal ve temiz kazanç sağlamak teşvik edilmiş, buna karşılık gayr-i meşru yollarla rızk elde edilmesi yasaklanmıştır.  

Bakara 2/29. ibrahim 14/32-33vb.
Bakara 2/187. Al-i İmran 3/93. Maide 5–4 vb.
Maide 5/87 Nahil 16/115-116vb.
Maturidi. Kitabut-tevhid s.332–333



 


21  Şubat  2008 - 19:53:30 - 3989 günlük
Ekleyen:
Fahrettin YILDIZ

Okuyan: [6636] Yorumlayan: [2] [Yazdır]

Yorum yap


Yorumlar:  

Yazan: Ahi Naci İşsever 

23.2.2008 - 13:41:06

Değerli Kardeşm Fahrettin, Okuduğumuz "fıkranızda" kullanıp tercih ettiğiniz "Türkçe'deki" sâdelikle, güncelleştirmedeki özentinin, bizdeki "din öğretisinin" gereksindiği kıvama çok yaklaştığını görmek,beni sevindiriyor. Bu uslup ve sâdelik eğilimi daha da şivşirilip,ilâhiyatçılarımızın "yaşayan Türkçe ile örülmüş bir desende karar kılmalarına" öncülük etmekle de sevâba giriyorsunuz. Böylelikle, "bilimsel zaafını" mütercim portreleriyle sütreleyenleri de farkedilir kılmış olabiliriz. Anlaşılmaz "derinliklerin" anlaşılır "satıh" haline dönüşmesi beni sevindiriyor. Selamlaar.

Yazan: Ahi Naci İşsever 

22.2.2008 - 16:48:47

Değerli Fahrettin Kardeşim, "eşyada asıl olan ibaheddir" diye vurgulayak ördüğünüz yazınızı ilgiyle okudum. Haram-ın "istisna" oluşunu vurgulamakla,hakkımıza düşen "helali" -nasib-sindirmemize yardım eden susturucu bir tesbitte bulunmuşsunuz. Mutasavvufede her "Şer'i" mefhuma, bir de batinî yorum ilme teamülü var. Kudretin helal ve helal olanı, haram ve haram olana kıyâsen, oldukça "geniş" halk etmesine de getirdikleri bir yorum -bilmiyorum- var mi? Helalin bu ağdırışını, "şeytanın" tahdit edilmiş harmanı olarak yorumlamak yanlış mı olur? Sağlıcakla. Ahi Naci

Sayfa: 1
 
Yazara Ait Diğer Yazılar
• Kur'an ın Çağrısı 3
• Kur'an ın Çağrısı 2
• Kur'anın Çağrısı
• Fahrettin YILDIZ, KUR'ANI
• Fahrettin YILDIZ, BAKARA
• Fahrettin YILDIZ, BAKARA
• Fahrettin YILDIZ, BAKARA
• Fahrettin YILDIZ, BAKARA
• Fahrettin YILDIZ, BAKARA
• Fahrettin YILDIZ, BAKARA
Diğer Yazıları ▲▼


Yeni Köşe Yazıları
• Kur'an ın Çağrısı 3 (Fahrettin YILDIZ)
• Kaymakam Okan Dağlı ile S (İzzettin KÖMÜRCÜ)
• BEDENİMİZİ YIPRATAN SERBE (Uzm. Diyetisyen Fatma FİDAN)
• Adı Konulmamış Savaş (Hüseyin Kolaç)
• Sakarya'nın Turizmine (Dr. Dursun Bostancı)
• Siyaseti Dizayn Etmeye Ça (İzzettin KÖMÜRCÜ)
• 10 Ocak Çalışan Gazetecil (İzzettin KÖMÜRCÜ)
• Kardanadam (Mustafa Özbilge)
• Radikal İslamcıların Deği (Abdurrahman ZEYNEL)
• Kur'an ın Çağrısı 2 (Fahrettin YILDIZ)


En Çok Okunan Yazılar
• Hafız İrfan Çakır ve Tara (Mustafa Özbilge)
• Kur'an-ı Kerimi Bilinçli (Fahrettin YILDIZ)
• Hattat Saim Özel (Mustafa Özbilge)
• Sazkaya’nın Ardında (editör)
• Pekmez Nasıl Yapılır ? (İzzettin KÖMÜRCÜ)
• Sırma Su ve Şaban Dişli (Sezai MATUR)
• Kırmızı Fahri ve Aşûre (Faruk Serkan YILMAZ)
• Mümkünlü Kasabası Neresi? (İzzettin KÖMÜRCÜ)
• Enver Topuz Paşa'dan sela (Ali Fikri AŞIK)
• Forson Mustafa (Faruk Serkan YILMAZ)


Sosyal Medya

Bizi Takip Edin

whatsapp
1
2
3
4
5
6
7
 
Aktif Ziyaretçi: 9 | Bugün Tekil: 784 | Toplam Tekil : 2880866 | Toplam Çoğul: 54335641 | Ip : 3.80.55.37
Online Yazarlar : Sitede hiç Yazar yok / Son 5 dk. içinde

2006 - 2018 © TARAKLI AJANS
Web sitemizdeki içeriğin tamamının ya da bir kısmının izinsiz kullanımı yasaktır. Hak ihlali sonucu yasal mercilere başvurulacaktır
En iyi görüntü için 1280 X 1024 ekran çözünürlüğü ve IE8  tavsiye ediyoruz..