İzzettin KÖMÜRCÜ İzzettin KÖMÜRCÜ Taraklı Mektubu

Menemen Olayı (23 Aralık 1930)

Bu Makale ALINTIDIR
 

 

MENEMEN OLAYI

(23 ARALIK 1930)

 

 

Olay, Şeyh Esat ve yandaşları tarafından planlanmış ve Menemende uygulamaya konulmuştur.

 

Derviş Mehmet isminde bir yobaz ve altı silahlı arkadaşı 23 Aralık 1930 günü Menemen'e gelmişler ve camiye girerek üzerinde dini ibareler yazılı bir bayrakla, camide bulunanları ve merakla cami önüne toplananları, kendileriyle birlik olmaya davet etmişlerdir. Derviş Mehmet halka hitap ederek; "Ey Müslümanlar, ne duruyorsunuz; Halife Abdülmecit hududa geldi, Sancak-ı Şerif çıktı, gelin altında toplanalım, şeriat isteyelim" diye bağırmıştır.

KUBİLAY'IN ŞEHİT EDİLİŞİ

Gösteriler ve tekbirlerle, dini ibareler bulunan bayrağı Hükümet Konağı önündeki meydana dikmişlerdir. Toplanan halkı dağıtıp bu yobazları yakalamaya, mesleği öğretmen olan Yedek Asteğmen Kubilay Bey'in askeri müfrezesi görevlendirilmiştir. Kubilay Bey (Mustafa Fehmi KUBİLAY), şakilere nasihatte bulunarak; yaptıklarının hatalı, sakıncalı ve kötü bir şey olduğunu belirterek vazgeçmelerini ve dağılmalarını söylemiştir. Şakiler buna mavzer kurşunu ile cevap vermişlerdir. Kubilay Bey kendisini korumak için tabancasını çekmiş ise de, bir kurşunla yaralanarak yere düşmüş ve gözleri dönmüş canilerden biri, yaralı Kubilay Bey'in üstüne atılarak boğazından kesip başını gövdesinden ayırmıştır. Bu arada Hasan adlı fedakâr bir mahalle bekçisini de şehit etmişlerdir.

 

Olay yerine yetişen askeri birlik ve jandarmalar, şakilerin teslim olmalarını istemiştir. Bu isteği reddeden yobazlar ateşle karşılık vermişlerdir. Çatışma sonucu Derviş Mehmet ve iki arkadaşı vurularak, ikisi de yaralı ele geçirilmiştir. Diğer ikisi de iki gün sonra yakalanmıştır. Araştırma sonucu; olayın bölgesel bir nitelik taşımadığı, organize bir şebekenin düzenlediği, Cumhuriyet'i yıkmak amacını güden irticai ve siyasi bir hareket olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun üzerine Hükümet, Menemen ilçesi ile Manisa ve Balıkesir illerinde bir ay süre ile sıkıyönetim ilan etmiştir.

 

DİVANI HARP MAHKEMESİ

Geniş çaplı soruşturmalar yapılmış ve olaya karışanlar, azmettiriciler tutuklanmış ve yargılanmışlardır. General Mustafa Muğlalı başkanlığında kurulan Divan Harp Mahkemesinde 41 kişi suçlu görülerek çeşitli cezalara çarptırılmış, 36 sanık hakkında ise idam cezası verilmiştir. Ölüm cezası verilenlerden bazıları yaşı küçük veya çok yaşlı olduğu için idam cezaları hapse çevrilmiştir. 28 kişi ise, 3 Şubat 1931’de Menemen’de kurulan darağacında asılarak idam edilmişlerdir.

 

Sıkıyönetim Komutanı Tümgeneral Mustafa Muğlalı, Menemen’de meydana gelen olaylarla ilgili olarak Başbakanlığa ve Genelkurmay Başkanlığına gönderdiği raporlarda önemli tespitler yapmıştır. “Bu vakıa dört beş serseri tarafından yapılan adî bir vaka olarak kabul edilmemelidir. Bu olayı meydana getirenler sabırsız ve acele davranarak bu işin ortaya çıkmasına sebep olmuşlardır. Bu hususta, memleketimizde gizliden gizliye çalışan ve bir teşkilat meydana getiren hain eller bulunduğu mutlaka dikkate alınmalıdır.”

 

ATATÜRK’ÜN, ORDUYA TAZİYENAMESİ

 

Olaydan hemen sonra Atatürk, Cumhurbaşkanı ve Başkomutan olarak Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi (Çakmak) Paşa'ya 28 Aralık 1930 günü bir taziye telgrafı göndererek, Cumhuriyet'e karşı suikast tertipleyen mütecavizleri lanetlemiş ve Kubilay Bey'i, görevini yapan şehit olarak takdirle anmıştır.  

 

"Menemen’de ahiren vukua gelen irtica teşebbüsü esnasında Zabit Vekili Kubilay Beyin vazife ifa ederken duçar olduğu akıbetten Cumhuriyet ordusunu taziyet ederim. Kubilay Beyin şahadetinde mürtecilerin gösterdiği vahşet karşısında Menemen’deki ahaliden bazılarının alkışla tasvipkâr bulunmaları, bütün cumhuriyetçi ve vatanperverler için utanılacak bir hâdisedir. Vatanı müdafaa için yetiştirilen; dâhilî her politika ve ihtilâfın haricinde ve fevkinde muhterem bir vaziyette bulunan Türk zabitinin mürteciler karşısındaki yüksek vazifesi vatandaşlar tarafından yalnız hürmetle karşılandığına şüphe yoktur.

 

Menemen’de ahaliden bazılarının hataları bütün milleti müteellim etmiştir. İstilânın acılığını tatmış bir muhitte genç ve kahraman Zabit Vekilinin uğradığı tecavüzü milletin bizzat cumhuriyete karşı bir suikast telâkki ettiği ve mütecasirlerle, müşevvikleri, ona göre takip edeceği muhakkaktır. Hepimizin dikkatimiz bu meseledeki vazifelerimizin icabatını hassasiyetle ve hakkı ile yerine getirmeğe matuftur.

 

Büyük ordunun kahraman genç zabiti ve Cumhuriyetin mefkûreci muallim heyetinin kıymetli uzvu Kubilay Bey, temiz kanı ile cumhuriyet hayatiyetini tazelemiş ve kuvvetlendirmiş olacaktır."

 

#
İzzettin KÖMÜRCÜ İzzettin KÖMÜRCÜ editor

YAZARIN SON YAZILARI

31 Mart Mahalli İdareler Seçimlerine Sayılı Günler kala…

31 Mart Mahalli İdareler Seçimlerine Sayılı Günler kala…

İzzettin KÖMÜRCÜ / Seçimlerin huzur ve güvenli geçmesi en büyük temennimiz.
Çanakkale Geçilmez

Çanakkale Geçilmez

Çanakkale Zaferi Heyecan Ve İbret Verici Destandır
12 Mart 1921 İstiklal Marşı’nın Kabulü

12 Mart 1921 İstiklal Marşı’nın Kabulü

İstiklal Marşı’nın Kabulü
Güle Güle Başkan Tacettin Özkaraman ve Meclis üyelerimiz

Güle Güle Başkan Tacettin Özkaraman ve Meclis üyelerimiz

Taraklı siyasi tarihinden Tacettin Özkaraman’ın 3 dönem Belediye Başkanlığı dönemi tarih sayfalarına geçmek üzere.
Heyecansız Seçim Dönemi

Heyecansız Seçim Dönemi

1 Nisan sabahı’nı yaşayıp göreceğiz
20.yıla Merhaba

20.yıla Merhaba

Gazetemiz YENİGÜN 19 yılı geride bırakarak 20. yayın hayatına başlıyor.

GENEL BİLGİLER

Taraklı

Taraklı

Taraklı Nerede, Taraklı'nın tarihi ve coğrafi özellikleri
Taraklı Otobüs Saatleri

Taraklı Otobüs Saatleri

Taraklı - Sakarya Otobüs Kalkış Saatleri
Taraklı'da Gezilecek Yerler

Taraklı'da Gezilecek Yerler

Taraklı'ya geldiğinizde gezilecek yerler neresidir? Taraklı'nın en popüler gezilecek yerleri yazımızda.
Taraklı Termal Turizmi

Taraklı Termal Turizmi

Taraklı'da termal turizmi, Türkiye'deki belli başlı noktalardan biri haline gelmiştir.