Eşel Mobil Sistemi Nedir?

Taraklı Ajans

Eşel Mobil Sistemi Nedir ve Nasıl Çalışır?

Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarında küresel piyasalardan kaynaklanan ani artışların vatandaşın cebine doğrudan yansımasını engellemek amacıyla devreye alınan bir vergi dengeleme mekanizmasıdır. Fransızca "échelle mobile" (hareketli ölçek) teriminden dilimize geçen bu sistem, ekonomik şartlara göre hükümet tarafından dönemsel olarak uygulanmaktadır.

Sistem Nasıl İşliyor?

Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile devreye alınan sistem, belirli bir baz tarihini esas alıyor. Bu tarihten itibaren petrol ürünlerinde meydana gelen fiyat artışlarının yüzde 75'ine kadar olan kısmı, o ürün üzerindeki Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) karşılanıyor. Böylece, örneğin 10 liralık bir fiyat artışının sadece 2,5 lirası pompa fiyatına yansırken, geri kalan 7,5 liralık kısım vergiden feragat edilerek dengeleniyor.

Enflasyonla Mücadelede Rolü

Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, bu uygulamanın temel amacı jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisini sınırlandırmak ve vatandaşların bütçesini korumaktır. Sistem sadece artış durumunda değil, fiyatların düşmesi durumunda da azalışın yüzde 75'ine kadar ÖTV'nin artırılması şeklinde çift yönlü bir dengeleme sunmaktadır.

Sistemin Sınırları

Akaryakıt üzerinden alınan ÖTV gelirlerinin bütçe içindeki payı göz önüne alındığında, bu sistemin sürekli uygulanması vergi gelirlerinde önemli kayıplara yol açabilmektedir. Bu nedenle, sistem genellikle kısa vadeli fiyat dalgalanmalarının önüne geçmek için geçici bir koruma kalkanı olarak işlev görmektedir.