İzzettin KÖMÜRCÜ Dıngıldak Masa

Taraklı’da Bir Zanaatın Sessiz Vedası

Taraklı’da Bir Zanaatın Sessiz Vedası

Semercilik

Taraklı’da Yunuspaşa çarşısında gezerken, insan bazen duyamadığı sesleri özlüyor. Çekiç sesi yok artık, kamış kokusu da… Bir zamanlar hayvanların sırtına yük olan semerlerin yapıldığı o küçük dükkânlar, bugün yalnızca hatıralarımızda açık.

Taraklı'da Semerciliğin Altın Çağı ve Ustaları

Semercilik, Taraklı’da yalnızca bir meslek değil; hayatın ta kendisiydi. Hayvancılığın yaygın olduğu, yükün traktörle değil katırla, eşekle taşındığı yıllarda semerci dükkânları köyün kalbiydi. Sabri Özen, Mehmet İşcan, Necip Güven, Aypar Güven, Hasan Çevik, Mustafa Kurtaran ve İbrahim Turoğlu… İsimlerini sayarken bile insanın içi burkuluyor. Bugün ne yazık ki bu ustaların tamamı aramızda değil. Onlarla birlikte bir zanaat, bir kültür ve bir yaşam biçimi de artık toprağa karıştı.

Bir Zanaatın Kaçınılmaz Sonu: Makineleşme ve Unutulmuşluk

Son olarak merhum İbrahim Turoğlu’nun çabaları geliyor aklıma. Sanatın tamamen yok olmaması için sağlanan destekle maket semerler yapmış, sergilerde bu mesleği yaşatmaya çalışmıştı. Ama makinalaşma karşısında semercilik tutunamadı. Hayvan kalmayınca semere de ihtiyaç kalmadı, ihtiyaç kalmayınca usta da yetişmedi. Bugün Taraklı’da, bir semeri baştan sona yapabilecek tek bir usta bile yok.

Dükkânlardan Yükselen Kamış Kokusu ve Ustaların Sabrı

Oysa dün gibi hatırlıyorum… Zaman zaman semerci dükkânlarına uğrar, ustaların yanına ilişip sohbet ederdik. Telis bezleri, inek derileri, çınar ve kayın ağaçları dükkânın bir köşesinde hazır beklerdi. Bir semer, ustasının elinde 1–1,5 günde can bulurdu. Dükkânın içi kamış kokusuyla dolar, bu kokuya deri ve ağaç karışırdı. Çalışırken keyifliydiler; çünkü yaptıkları iş sadece bir eşya üretmek değil, alın teriyle sanat icra etmekti.

Her semer, biraz ustasının ruhunu taşırdı. Ölçüsü hayvana göre alınır, dengesi özenle ayarlanırdı. El emeği göz nuruydu hepsi. Seri üretim yoktu, acele yoktu. Bugünün dünyasında en çok da bu eksik galiba: sabır.

Sessiz Kalan Hatıralar

Şimdi o dükkânların önünden geçerken, suskun hatıralar karşılıyor bizi. Semercilik Taraklı’da bitti belki ama hafızamızda hâlâ yaşıyor.

Kamış kokulu o günleri, ustaların nasırlı ellerini ve semerci dükkânlarındaki sohbetleri saygıyla anıyorum. Taraklı’nın semercileri… Mekânınız cennet olsun.