Çınar Harita
Mustafa Özbilge Kapak Resmi
Mustafa Özbilge Mustafa Özbilge Dıngılım
Merd-i Sermâye Sirkatin Söyler (58)

Merd-i Sermâye Sirkatin Söyler (58)

Mustafa Özbilge'nin yeni yazısı yayında...
Yayın: Güncelleme: Yorum yap

I.
Geçen gün okuldan bir öğretmen arkadaş aradı. Kitaplar var, dedi. Komşusu emekli İngilizce öğretmeniymiş. Ona eski kitaplarının bir kısmını vermiş. Elden çıkarılan ve geri dönüşüme gönderilecek İngilizce gramer ve hikaye kitaplarından oluşan birkaç poşete göz atmak isteyip istemediğimi sordu. Bakmaz mıyım?
***
Böylece Oxford Üniversitesi Yayınları'nca ilk baskısı 1972'de çıkmış, 1980'de dördüncü baskısı yapılmış kitabı hızlıca okudum: "Nasreddin."
***
16 fıkradan oluşan kitabı, L. A. Hill düzenlemiş, resimleyen ise Carol F. Thompson. Belki gereksiz bir ayrıntı ama kitap Hong Kong'da basılmış. Bazıları bildiğimiz fıkralar ama bazılarını ya ben duymadım ya da sonradan uydurulmuş. Gerçi geniş bir sahada; Türkistan, İran ve Arap coğrafyasında Nasreddin Hoca fıkraları anlatılmaya devam ediyor. Bu sebepten her an bilmediğimiz bir fıkranın çıkmasına pek şaşmamalı.
***
Kitabın son fıkrasını iktibas ediyorum.
***
"Nasreddin her hafta pazara gider ve orada bir eşek satardı. Eşeklerini daima çok ucuza satardı. Zengin bir adam da pazarda her hafta eşek satıyordu. Birkaç hafta sonra Nasreddin'in yanına geldi ve ona şöyle dedi:
***
- Ben zengin bir adamım. Hizmetkarlarım, fakir çiftçilerden eşeklerim için bedava yem alıyor. Kölelerim de eşeklere ücretsiz bakıyor. Ama ben eşekleri senin kadar ucuza sat(a)mıyorum. Bunu nasıl başarıyorsun?
***
"Şey" diye yanıtladı Nasreddin:
***
- Aslında oldukça kolay. Sen yiyecek ve emek çalıyorsun, ben ise sadece eşek çalıyorum."
***
İzmir Aliağa'da, HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında 9 Kasım 2026'da büyük bir patlama meydana geldi. 19 insan kömür oldu. Buna karbonizasyon derecesinde yanık diyorlar. İzmir Adli Tıp Kurumu'nda DNA eşleştirmeleriyle kimlikleri kesinleşti. Cenazeler, bu işlemlerin ardından ailelere teslim edildi.
***
Sıvı çelik dökümü sırasında tavan vincinin koparak ark ocağına düşmesi, potayı indiren vincin doğalgaz borusuna çarpması, elektrik ark ocaklarındaki bakım sırasında olanlar, doğalgaz ve oksijen borularının kopuşu, arızalar yamayla kapanırmış ama eski ekipmanla yeni hatlar da kurulurmuş...
***
Yüksek enerji üretim süreçlerinde bu tehlikeler her zaman olurmuş, gaz kaçağı varmış, aslında bakımlar hep ertelenirmiş, pota devrilmiş, iş güvenliği nerede başlarmış, nerede bitermiş, sürdürülebilirlik raporunda ölümlü iş kazası ve meslek hastalığı gösterilmezmiş... Hırsızın hiç suçu yokmuş...
***
Genç Mühendis'in bu defa sadece elleri yanmamış, taşerondan giren temizlik işçisi de ilk iş gününde yanmış, emeklisi de varmış, ev borcu olan da... Yatırıma katkı oranı, vergi indirimi, ödüller, teşvikler, sigorta priminin devletçe karşılanması, KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, faiz desteği, sendikasızlaştırma...
***
Sıcak hadde, soğuk hadde, haddeden geçti nezaket, hadde-hane, Forbes'te ilk 100, Ferrarilerini satamayıp işçi ücretlerini düşüren bilge, eriyik demirle yakarak öldüren mezbahane, artan üretim, İsrail'e ihraç, Filistin'e fatura, Filistinde demir yok, beton yok, inşaat yok, çadır var, suyun içinde, ateşin içinde insan var...
***
Bir tarafımızda fon hırsızları cirit atarken, bir tarafımızda emeği çalanlar köşe kapıyor ülkenin en güzel yerlerinde, bir tarafımızda tabiattan en çok çalanlar ciddi tartışmalar yaparken COP31'de, bir tarafımızda aman vermez bir soykırım devam ediyor Akdeniz'de...
***
Filistin'de, çadırlarında yakılan insanlarla Dilovası'nda, Aliağa'da, Hendek'te, Amasra'da... yananlar aynı sermaye gücünün farklı coğrafyaları. Sermaye farklı yerlerde farklı şekillere bürünür. Özü aynıdır. Görmek lazım.
***
"Türkçeden Kur’ân’a, Kur’ân’dan Türkçeye Kelimeler", başlıklı çalışmamızın 58’incisi olacak kelime hırsızlık manasındaki "sirkat" kelimesidir.
***
II.
"Aşırmak, çalmak" manasındaki Arapça seraka kökünden gelen sirkat kelimesi için Kubbealtı Lugatı "çalma, hırsızlık" diyor. Kelime'nin fiil hali Yûsuf Suresi 77. ayette şöyle geçer:
***
"Kâlû in yesrik fekad seraka ehun lehu min kablu feeserrahâ yûsufu fî nefsihi velem yubdihâ lehum kâle entum şerrun mekânâ vallâhu a’lemu bimâ tasifûn"
***
(Dediler ki: “Eğer o çalmışsa, daha önce onun bir kardeşi de çalmıştı.” Yûsuf, bunu içinde sakladı ve onlara belli etmedi. İçinden, “Siz kötü bir durumdasınız; anlattığınızı Allah çok daha iyi biliyor” dedi.)
***
Sirkat kelimesi Sünbülzâde Vehbî'nin bir beytinde şöyle geçer:
Sirkat-i şi’r edene kat’-ı zeban lâzımdır
Böyledir şer’-i belâgatte fetâvâ-yı sühan
(Şiir hırsızlığı edenin dilinin kesilmesi lazımdır; sözün fetvaları, belâgat şeriatine göre böyledir.)
***
"Çalan, hırsızlık yapan kimse, hırsız" manasındaki sârik kelimesi de aynı kök üzeredir. Kelime Mâide Suresi 38. ayette şöyle geçer:
"Ve-ssâriku ve-ssârikatu fakta’û eydiyehumâ cezâen bimâ kesebâ nekâlen minallâhi vallâhu ‘azîzun hakîm"
(Hırsızlık eden erkek ve kadının, yaptıklarına karşılık bir ceza ve Allah'tan bir ibret olmak üzere ellerini kesin. Allah izzet ve hikmet sahibidir.)
***
Kelime, Ahmedî'nin bir beytinde şöyle geçer:
Dimâgundan hayâl ü vehmi kat' it
Nedür çünkim bilürsin hadd-i sârik 
(Zihninden hayali ve kuruntuyu/evhamı kesin olarak çıkarıp at; çünkü hırsızın cezasının ne olduğunu bilirsin.)
***
"Çalmak" manasındaki istirâk kelimesi de aynı kök üzeredir. "İstirâk-ı sem’: Gizlice dinleme" demektir. Kelime Hicr Suresi 18. ayette şöyle geçer:
***
"İllâ meni-steraka-ssem’a feetbe’ahu şihâbun mubîn"
(Ancak kulak hırsızlığı eden olursa, onu da parlak bir ateş takip etmektedir.)
***
Kelime Nâbî'nin bir beytinde şöyle geçer:
İstirâk-ı istiaratıyla şi'r-i Şevket'in 
Şimdi düzdan-ı maani şan u şevket bağladı
(Şevket'in şiirindeki istiareleri çalmakla, anlam hırsızları şimdi şan ve şöhret kazandı.)
***
Tesrik kelimesi de aynı kök üzeredir. Mustafa Nihat Özön'ün Osmanlıca/Türkçe Sözlüğü'nde kelime "Hırsızlık isnad etme" olarak tanımlanır. Yine "çalma, hırsızlama" manasındaki "musaraka" kelimesi de aynı kök üzeredir. Serîka ise "çalınmış nesne, hırsızlık" demektir. Kelime Lâtifî'de şöyle geçer:
***
(Ve serika-i sarihaları malum olsa...)
"Ve açıkça hırsızlık yaptıkları bilinse...)
***
Mesrûk ise "hırsızlık yapılarak elde edilmiş, çalınmış, sirkat olunmuş" manasına gelir. Kelime Fâik Reşat'ta şöyle geçer:
***
"Bunu veren zat gönlünün rızâsıyle verdi, mâl-i mesruk (çalınmış mal) gibi gizli yemeye neden mecbur olayım?"
***
III.
On Emir'den biri "çalmayacaksın"dır. Fakat İsrail, bu ve buna benzer "öldürmeyeceksin" gibi Kitap'larındaki emirleri genel bir hüküm olarak değil de sadece Yahudiler arasında geçerli olduğu şekliyle anlamış ve ırkçı politik akılla; Filistin'de gâsıplığa ve soykırımcılığa soyunmuştur.
***
Yahudilik her ne kadar dinle beraber bir ırkın adı olsa da onu bir karakter olarak da anlamamız gerektiği kanaatindeyim. Irkı, dini, dili her ne olursa olsun Kur'ân'ın zemmettiği yahudilik tıynetine, yani mayasına sahip insanlar da onlardan farksızdır. Yoksa Kur'ân neden israiloğullarından bu kadar söz etsin? Misal olarak verilenler/kıssalar, bu yönüyle aslında bir karaktere işaret etmektedir. 
***
İsrail'in Gazze'deki soykırımı boyunca insanların/şirketlerin bir kısmı açıktan, bir kısmı ise gizliden ticaret ilişkisi kurdu, bunu devam ettirdi siyonistlerle. Burada sadece bir yahudilik karakteri de göstermediler, onlarla kurdukları stratejik ilişkiyle bizzat siyonist-yahudi olmaya çalıştılar. Böylece hem soykırıma hem de Filistin topraklarının hırsızlığına (sirkat) arka çıktılar.
***
İslam Ansiklopedisi, cahiliye döneminde Arapların kendi kabileleri dışında çalınan malı ganimet saydıklarını, bu tür eylemleri de cesaret ve beceriyi simgeleyen davranışlar olarak gördüklerini söyler. Öte yandan hırsızın sosyal konumu ve kabilesinin gücü de cezalandırılmasında önemli farklılıklar doğuruyormuş.
***
Buradan anlıyoruz Peygamber neden böyle söyleyip böyle hükmetti: "Sizden önceki insanların helâk olmalarının sebebi, aralarında ileri gelen (zengin) kimseler hırsızlık yapınca suçun cezasını vermeyip zayıf (ve fakir) kimseler hırsızlık yapınca ceza uygulamalarıdır. Bu canı bu tende tutan (Allah)a yemin ederim ki Muhammed"in kızı Fâtıma hırsızlık yapsa, onun da elini keserdim!”
***
Şimdi çevremizdeki hırsızların statüleriyle cürümlerini tartıp gördükleri muameleleri birlikte düşünelim...
***
Hırsızlık (sirkat), belki geçmişten daha fazla beceri istiyor, daha sofistike bir çabayı gerektiriyor. Teknik analizler, piyasanın takibi, likidite, grafik göstergeler, makro ekonomi, portföy çeşitlendirmesi, sabır ve her şeyden önemlisi size tüyolar verecek manipülasyondan anlayan siyasi yakınlarınız...
***
Ben karadüzen çalışırım diyorsanız yapacağınız şey bâkir kaynaklar bulup onu tertemiz enerjiye dönüştürmek... Türkiye'nin dağlarına, derelerine, denizlerine, madenlerine, ormanlarına bakarsak seyredeceğimiz manzara sirkatin gıcır resmidir. Hiç merd-i kıpti diyerek kıptileri töhmet altında bırakmaya gerek yok! Uluslararası tebliğlerle sunulan şey (mertlik), basbayağı yahudiliktir.
***
Akdeniz aynı Akdeniz... Bir ucunda zirveler gerçekleşiyor iklim değişikliğiyle mücadele adı altında, diğer tarafında selde boğuluyor çadırların içinde insanlar. Yetmiyor, o çadırlar da bombalanıyor yanıyor, muazzam bir ateşin altında ve Türkiye'de işçiler kavruluyor 1.500°C sıvı çeliğin lavında. Bütün bunlar, COP31 zirvesinin, küresel sıcaklık artışını 1,5 °C ile sınırlandırma hedefini canlı tuttuğu esnada oluyor... Fıkra gibi... Hararet bu kadar zirvedeyken bile yüzü kızarmıyor sermayenin.
***
Büyük hırsızlığa (es-serikatü’l-kübrâ), ağaçlardan ormanı göremeyen Temel gibi bön bön bakıyoruz. “Küçük hırsızlık” (es-serikatü’s-suğrâ) karşısında ise vurun abalıya diyoruz. Halbuki 10 dirhemden aşağısında el de kesilmiyor fıkıhta.
***
Yazımızın başındaki Hoca Nasreddin'in fıkrasına dönecek olursak: Hoca, zenginin gizlenen hırsızlığını açığa çıkarıp yüzüne çarpıyor. Hem de kendisininkiyle kıyaslayarak... Kimi emekten çalıyor ki biz bunu çoğunlukla hırsızlıktan görmüyoruz; kimi de insan denen hastalanan, yaralanan, ölen varlığa bulaşmadan kılçıksız fonlar üzerinden çalıyor. Ama bir şekilde çalıyor.
***
Ağzı dili olmayan tabiattan çalanlar, tabiatın/dünyanın adına konuşarak hırsızlıklarını gizleme yahut meşru zemine çekme uğraşısında. Bu uğraşı öyle bir uğraşı ki kelimenin kökünde bile "uğrulamak" yani hırsızlık var.
***
Hırsızlıkların en büyüğü ne maldan ne de namazdan çalmak, insanların umudundan çalmak... Filistin'deki mazlumların umudunu çaldık. Hırsızız...

Yorumunuzu Ekleyin

Adı-Soyad
E-Posta
Yorum
İşlemin Sonucu
  • Yorumlar T.C. Yasalarına aykırı olamaz.
  • Hakaret içeren yorumlar, yayınlanmasa bile yasal mercilere iletilebilir
  • KVKK Kapsamında, bilgileriniz, yasal merciler hariç kimseyle paylaşılmaz.
  • Formda doldurduğunuz bilgiler ve IP adresiniz sisteme kaydedilir.
  • Yorumunuz onaylanıp yayınlandığında, sadece yorum, isim ve yorum tarih saati gösterilir.

YAZARIN SON YAZILARI

Filistin'in Kısâsı Yemen'de Aranır mı? (57)

Filistin'in Kısâsı Yemen'de Aranır mı? (57)

Mustafa Özbilge'nin yeni yazısı yayında...
Katastroftan Katarsise Bir Sahne (56)

Katastroftan Katarsise Bir Sahne (56)

Mustafa Özbilge'nin yeni yazısı yayında...
(S)El Yatağına Girmeye Kim Mâni' Olacak? (55)

(S)El Yatağına Girmeye Kim Mâni' Olacak? (55)

Mustafa Özbilge'nin yeni yazısı yayında...
Tılsımı Bozulan Fon Yüzükleri (54)

Tılsımı Bozulan Fon Yüzükleri (54)

Mustafa Özbilge'nin yeni yazısı yayında...
Cep Aynası

Cep Aynası

Mustafa Özbilge'nin yeni şiiri yayında...
İmbat Rüzgârı Değil

İmbat Rüzgârı Değil

Mustafa Özbilge'nin son şiiri yayında...

GENEL BİLGİLER

Taraklı

Taraklı

Taraklı Nerede, Taraklı'nın tarihi ve coğrafi özellikleri
Taraklı Otobüs Saatleri

Taraklı Otobüs Saatleri

Ağustos 2023 Güncel Taraklı - Sakarya Otobüs Kalkış Saatleri, Taraklı Otobüs Saatler 2021, Taraklı Otobüs Tarifesi, Taraklı Sakarya ilk otobüs ne zaman? Taraklı - Sakarya Son Otobüs Ne zaman? Sakarya Taraklı İlk Otobüs Ne Zaman, Sakarya Taraklı Otobüs Saatleri, Taraklı Koop Otobüs Saatleri
Taraklı'da Gezilecek Yerler

Taraklı'da Gezilecek Yerler

Taraklı'ya geldiğinizde gezilecek yerler neresidir? Taraklı'nın en popüler gezilecek yerleri yazımızda.
Taraklı Termal Turizmi

Taraklı Termal Turizmi

Taraklı'da termal turizmi, Türkiye'deki belli başlı noktalardan biri haline gelmiştir.